Σχετικά με το ντοκυμαντέρ Ναυτίλος του ΣΚΑΙ και την συμμετοχή του Βασίλη σε αυτό..

Προς διόρθωση προηγούμενο κείμενου σχετικά με την σειρά ντοκιμαντέρ "Ναυτίλος" της τηλεόρασης του ΣΚΑΙ σε συνεργασία με το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε πρέπει να αναφέρουμε ότι τα επιστημονικά κείμενα για την αφήγηση στο επεισόδιο "Caretta caretta Η μεγάλη περιπέτεια στο Ιόνιο" τα έγραψε το μέλος της ομάδας μας Βασίλης Γεροβασιλείου. Για άλλη μια φορά συγχαρητήρια από όλη την ομάδα Βασίλη.

900 ξένα είδη έχουν εισβάλει στην ανατολική Μεσόγειο

Η έρευνα του πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ, από τον Στέφανο Καλογήρου του Τμήματος Θαλάσσιας Οικολογίας, η οποία διεξήχθη σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Μεσόγειος είναι η θάλασσα που διεθνώς έχει δεχτεί την μεγαλύτερη εισβολή ξένων ειδών. Παρόλα αυτά, όπως τονίζεται, υπάρχει ανεπαρκής κατανόηση του πώς και πόσο αυτή η εισβολή επηρεάζει τα οικοσυστήματα, ζώων και φυτών, ιδίως στην ανατολική Μεσόγειο.

Μάλιστα, «από τη στιγμή που ένα είδος εγκατασταθεί στην Μεσόγειο, είναι σχεδόν αδύνατη η εκρίζωσή του», όπως ανέφερε ο Καλογήρου, σύμφωνα με το “Science Daily”.

Όταν ολοκληρώθηκε η κατασκευή του καναλιού του Σουέζ το 1869, άνοιξε μια δίοδος για την εξάπλωση ξένων ειδών από άλλους ωκεανούς στην Μεσόγειο, με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα, λόγω αυτής της σωρευτικής εισβολής, να έχουν λάβει χώρα δραματικές μεταβολές στις κοινότητες φυτών και ζώων της σχεδόν κλειστής αυτής θάλασσας.

Ο Καλογήρου μελέτησε ειδικότερα τα οικοσυστήματα των θαλάσσιων οργανισμών στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, κοντά στη Ρόδο, τόσο σε αμμώδη βυθό, όσο και σε βυθό με θαλάσσια βλάστηση, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν σαφείς οικολογικές συνέπειες από την εμφάνιση και εγκατάσταση των ξένων ειδών, προκαλώντας αναταραχή στην τροφική αλυσίδα και, συνεπώς, στην αλιεία.

Ιδιαίτερα απειλητικό είναι ένα δηλητηριώδες ψάρι (pufferfish) που πρόσφατα έκανε την εμφάνισή του στα νερά της ανατολικής Μεσογείου και διαθέτει μια ισχυρή τοξίνη, η οποία προκαλεί μυϊκή παράλυση και διακοπή της αναπνοής, που μπορεί να αποβεί ακόμα και θανατηφόρα. Στα παράκτια οικοσυστήματα που ο Καλογήρου μελέτησε, το συγκεκριμένο ψάρι φαίνεται να έχει αποκτήσει κυρίαρχη θέση, με οικολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Πηγή: Πρώτο θέμα online

Εκβρασμός Δελφινιού - Μυτιλήνη 14-5-2010

Το περασμένο Σάββατο (14-5-2010), ένα κοινό δελφίνι (Delphinus delphis) ξεβράστηκε νεκρό στην περιοχή του αεροδρομίου Μυτιλήνης. Το δελφίνι είχε μήκος 1.77 μέτρα, στη ράχη του έφερε σημάδια από δίχτυα και ήταν σε κατάσταση σήψης. Συλλέξαμε δείγματα από το δέρμα και τα δόντια του δελφινιού, τα οποία στάλθηκαν στο Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών ΠΕΛΑΓΟΣ για περαιτέρω αναλύσεις.
Σύμφωνα με υπάρχουσες μελέτες το στενό της Μυτιλήνης παρουσιάζει μεγάλη συχνότητα σε εκβρασμούς δελφινιών. Κατά το χρονικό διάστημα Μάιος 2010- Μάιος 2011, το Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας έχει ενημερωθεί συνολικά για 4 εκβρασμούς δελφινιών στη συγκεκριμένη περιοχή, ενώ το 2008, ακόμα ένα κοινό δελφίνι είχε εκβραστεί στην ίδια περιοχή, ακριβώς κάτω από το πανεπιστήμιο.

Το κοινό δελφίνι της Μεσογείου
Τα κοινά δελφίνια ονομάζονται “κοινά” γιατί κάποτε ήταν το πιο συνηθισμένο είδος στη Μεσόγειο. Σήμερα, κάθε άλλο παρά κοινά είναι, καθώς τα τελευταία 40-50 χρόνια οι πληθυσμοί τους στη Μεσόγειο έχουν υποστεί μείωση μεγαλύτερη του 50%. Βασικοί λόγοι της συρρίκνωσης των πληθυσμών τους είναι η εξάντληση της τροφής τους λόγω της υπεραλίευσης, η παγίδευσή τους σε αλιευτικά εργαλεία και η υποβάθμιση των ενδιαιτημάτων τους.
Σύμφωνα με το Σχέδιο Δράσης 2000-2010 της IUCN (Interntaional Union for the Conservation of Nature) για τα κητώδη παγκοσμίως, ο αριθμός των κοινών δελφινιών έχει μειωθεί δραματικά στην κεντρική και ανατολική Μεσόγειο και υπάρχει επείγουσα ανάγκη για δράσεις προστασίας, ώστε να αποφευχθεί η εξαφάνιση του είδους σε αυτή την περιοχή εξάπλωσής του. Το 2003 το Delphinus delphis της Μεσογείου, κατατάχθηκε ως είδος που κινδυνεύει να εξαφανιστεί (Endangered) στην Κόκκινη Βίβλο των Απειλούμενων Ειδών (IUCN).

Γενικά Στοιχεία & Χαρακτηριστικά Προσδιορισμού
Το κοινό δελφίνι (Delphinus delphis) έχει σώμα υδροδυναμικό που φτάνει κατά μέσο όρο σε μήκος τα 2 μέτρα. Κολυμπά με εξαιρετική ευκινησία και είναι γνωστό για τις μεγάλες ταχύτητες που μπορεί να αναπτύξει (5 έως και 35 κόμβους ή αλλιώς 9-65 χλμ/ώρα). Καταδύεται έως τα 300 μ. και μπορεί να παραμείνει υποβρυχίως για πάνω από 8 λεπτά.

Η ραχιαία περιοχή έχει χρώμα σκούρο γκρι ή μαύρο. Το ραχιαίο πτερύγιο έχει στη βάση του ή στο κέντρο του μια ανοιχτή γκρι ή μπεζ περιοχή που ποικίλει σε σχήμα, χρώμα και έκταση. Ακριβώς κάτω από το ραχιαίο πτερύγιο, η σκούρα ραχιαία περιοχή σχηματίζει πλευρικά ένα ευδιάκριτο και αμβλυγώνιο V, σαν αντικατοπτρισμό του ραχιαίου πτερυγίου, που είναι και το κύριο γνώρισμα για τον προσδιορισμό του είδους. Κάτω από τη σκούρα ραχιαία περιοχή το κοινό δελφίνι παρουσιάζει ένα σύνθετο χρωματικό πρότυπο που θυμίζει κλεψύδρα. Η μπροστινή περιοχή της “κλεψύδρας” έχει το χρώμα της άμμου (ώχρα, κίτρινο, μπεζ) ενώ το πίσω μέρος είναι γκρίζο ανοιχτό. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του είδους είναι ότι το μάτι περιβάλλεται από μία μαύρη κηλίδα, από την οποία ξεκινά μία λεπτή μαύρη γραμμή που κατευθύνεται προς τα εμπρός. Έχει μακρόστενο ρύγχος που φέρει 40-65 δόντια στο κάθε μισό της κάτω και επάνω σιαγόνας.
Οι φυσικοί εχθροί του κοινού δελφινιού είναι οι μεγάλοι καρχαρίες και οι όρκες, οι οποίοι αποτελούν απειλή για τα μικρά και αδύναμα άτομα κυρίως. Σε περιοχές σαν την Ελλάδα όπου οι μεγάλοι αυτοί θηρευτές σπανίζουν ή δεν υπάρχουν, κύριος φυσικός εχθρός των δελφινιών είναι οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες.

Βιβλιογραφία
Φρατζής, Α. & Αλεξιάδου, Π. (2003). Τα κητώδη των ελληνικών θαλασσών. Μονογραφίες Θαλασσίων Επιστημών. Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών.

Bearzi, G., Reeves, R.R., Notarbartolo Di Sciara, G., Politi, E., Canadas, A., Fratzis, A. & B. Mussi (2003). Ecology, status and conservation of short-beaked common dolphins Delphinus delphis in the Mediterranean Sea. Mammal Review 33: 224-252

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους πληθυσμούς του κοινού δελφινιού και άλλων κητωδών στην Ελλάδα επισκεφτείτε:
Cetacean Alliance
PELAGOS Institute
ACCOBAMS Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and contiguous Atlantic Area

Επίσης ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ (βίντεο) από την earthOCEAN σχετικά με τη συρρίκνωση του πληθυσμού των κοινών δελφινιών στη δυτική Ελλάδα και τα αίτια της.

Για περαιτέρω ενημέρωση και πληροφορίες, στείλτε mail στο triton@aegean.gr
Μαρία Σίνη, Συλβαίν Γιακουμή, Αλίκη Καλτσίδου

Βουτιά στην Βίλλα!!! αντιγράφω από το άλλο μπλογκ.

While diving at the island of Lesvos with the diving team of the University of Aegean we meet a ghost net. Ghost nets are the remnant of fishermen nets that left or lost at the sea. Unfortunately those nets are still able to trap some animals like the Scorpaena sp., sea turtles and slipper lobsters. This is the common name of the specie of lobster Scyllarides latus. These lobsters have instead of antennas and claw some strange spoon-like tools that help it to unstick his prey from the rocks. It usually feed with limpets. It prefers to stay all day in a shaded cover or an opaque shelter to a transparent shelter of the same dimensions. Lobsters also demonstrated a significant preference for shelters with more than one opening and for those that were in a horizontal as opposed to vertical position according to misters E.Spanier and G. Almog-Shtayer. Its noctural behavior is due to that most of his predators like Balistes carolinensis and Epinephelus marginatus are diurnal. If it’s being attacked it demonstrates a “burst-and-coast” type of swimming found also in some negatively buoyant fast-swimming fish according to Ehud Spanier, Daniel Weihs and Galit Almog-Shtayer. These guys also inform the scientific society as they research on slipper lobster swimming that its acceleration range between 250 and 500 cmXs^-2. In the results of the same research we can learn the interesting “This intermittent fast swimming is assumed to be used by lobsters to escape, especially through the back opening of their diurnal shelter in case a predator is successful in penetrating it. It is of short duration and is suggested as an emergency means in which the animal invests considerable energy resources to reduce its exposure time in an open area until it reaches an alternative shelter”.

All the above make the young environmentalist Elena being charmed by the strange lobster. We meet him moveless in the fatal trap of the ghost net. At first I thought it was dead but the still bright full coloration alert me that it was still alive. I used carefully my diving knife to set it free without harm it. If you ever try to do something similar remember that it can also harm you if your hand hit by its large tail. This behaviour have give it at Greek the name “kolochtipa / κολοχτύπα”. Elena fast felled in love with the lobster and started kissing it! It thanked us by pose for some pics.
Slipper lobster are easy to be catch by spear fishing divers and that has lead to being an overfishing suffering specie.

Η πιο «μίζερη» φατσούλα στον κόσμο των ζώων κινδυνεύει με εξαφάνιση..

Οι επιστήμονες φοβούνται ότι το Blobfish απειλείται με εξαφάνιση λόγω της υπεραλίευσης που ασκείται στο ενδιαίτημά του στην Ν.Αυστραλία.

Το ψάρι αυτό, που μπορεί να φτάσει τις 12 ίντσες και ζεί σε βάθος μέχρι 800 μέτρα, σπάνια έχει συναντηθεί από ανθρώπους, αν και ζεί μαζί με καβούρια, αστακούς και άλλα εδώδιμα θαλάσσια πλάσματα.

Ως αποτέλεσμα, το ψάρι, το όποίο δεν είναι εδώδιμο, να ανασύρεται μαζί με άλλα αλιεύματα από ψαράδες με τράτες.

Ο Καθηγητής Roberts του Πανεπιστημίου του York, που έγραψε το βιβλίο «The Unnatural History of the Sea», είπε: «Τα Blobfish είναι πολύ ευάλωτα στην ανάσυρση από αυτά τα δίχτυα και απ’όσα ξέρουμε το ψάρι περιορίζεται σε αυτά τα νερά».

πηγή